Dołęga

Położenie, nazwa „Dołęga” oraz coś z historii i dnia dzisiejszego.

WIEŚ DOŁĘGA leży na prawym brzegu Uszwicy, w nizinie nadwiślańskiej, rozwidleniu rzek: Wisły i Dunajca, na wysokości 186m nad poziomem morza, w powiecie brzeskim , 24 km na południe od Brzeska i województwie małopolskim, na zachód od Szczurowej, gdzie mieści się gmina 5,5 km.

Nazwę miejscowości "DOŁĘGA" zaliczyć należy do tak zwanych nazw topograficznych, wywodzących się z określenia właściwości miejsca. W tym wypadku chodzi o "Łęg" czyli wioska Dołęga przylegała do łąk, względnie od słowa "Dolga" czyli styka się, graniczy, w tym wypadku trudno powiedzieć co założyciel miał na względzie, czy łąki, rzekę, czy też sąsiednią wieś Zaborów.

Pierwsze wzmianki o Dołędze pochodzą z 2 poł. XVII w. z akt wizytacji pobliskiej parafii Szczurowa. Do 1782 r. wieś należała do posiadłości biskupstwa krakowskiego. Po kasacie dóbr kościelnych, dokonanej przez władze zaborcze, Dołęga została zakupiona na licytacji przez prywatnych właścicieli. Około 1820 r. powstał tutaj pierwszy dwór.

W r. 1880 Dołęga liczyła 728 mieszkańców. Właśnie wówczas rozpoczęło się wychodźstwo. Największa ilość ludzi wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej.

Szkołę wybudowano w r. 1879. Nieco wcześniej przy drodze w kierunku Zaborowa stanęła figurka św. Floriana, patrona strażaków, natomiast Ochotnicza Straż Pożarna powstała w 1902r.

Lata 50. XX w. były okresem, w którym członkowie tej małej społeczności zachwycili się literaturą. Poważnie rozważano propozycję zmiany nazwy Dołęgi na Mickiewiczówkę. Ze składek mieszkańców w pobliżu szkoły wzniesiono pomnik Adama Mickiewicza. W maju 1998r., w dwusetną rocznicę urodzin twórcy "Pana Tadeusza", dołęskiej szkole nadano imię wieszcza.

Najważniejszy zabytek architektury to dwór z 1846r., zbudowany przez Teofila Pikuzińskiego, wyremontowany w latach 1976-1981. Jego ostatnia właścicielka, Jadwigi z Wolskich Tumidajska, przekazała zabytkowy obiekt na rzecz skarbu państwa. Ze względu na walory zabytkowe, historyczną przeszłość i patriotyczne tradycje już w 1969r. dworek wraz z otaczającym go parkiem oraz stojącą nie opodal kapliczką zostały wpisane do rejestru zabytków. Od r. 1981 mieści się w nim oddział Muzeum Okręgowego w Tarnowie. Można tu zwiedzać ekspozycję stałą, prezentującą wnętrza dworskie z przełomu XIX i XX wieku. Czasy powstania styczniowego przypominają zgromadzone pamiątki: sztandar jednego z oddziałów powstańczych , broń, fotografie, dokumenty.
© 2010 Parafia Zaborów
Wszelkie prawa zastrzeżone.
www.sebastiantkacz.pl, Alarmy, Monitoring, Komputery, Domofony, Wideodomofony, Termianale płatnicze, kasy fiskalne, anteny satelitarne i naziemne, telefon, internet